S obzirom da pitanje broja birača postaje aktualno tokom izbora a da je pitanje uređenosti biračkog spiska od važnosti za javnost i integritet izbornog procesa, CRTA je od septembra 2017. godine sistematski prikupljala podatke o kretanju broja birača u Beogradu.

Od septembra 2017. godine CRTA je u četiri navrata uputila Zahteve za slobodan pristup informacijama od javnog značaja svim beogradskim opštinama da dostave podatke o broju birača. Od ukupno 17 opština u Beogradu, 5 opština nikada nisu odgovorile na ovaj zahtev: Voždovac, Zemun, Lazarevac, Rakovica i Sopot. Takođe, CRTA je uputila i Zahtev i Gradu Beogradu koji je dostavio podatke za sve gradske opštine 12. februra 2018. godine.

Sledi pregled kretanja broja birača u 17 beogradskih opština u odnosu na prethodne lokalne izbore 2016. Godine a na osnovu podataka koje je Grad Beograd dostavio CRTI na osnovu Zahteve za slobodan pristup informacijama od javnog značaja 12. februara 2018. godine. S obzirom da su 2016. godine održani lokalni izbori na nivou beogradskih opština, podaci o broju birača preuzeti su iz Službenih glasnika.

  1. Opština Barajevo – 133 birača manje
  2. Opština Voždovac – 106 birača manje
  3. Opština Vračar – 547 birača manje
  4. Opština Grocka – 146 birača više
  5. Opština Zvezdara – 2.638 birača više
  6. Opština Zemun – 2,132 birača više
  7. Opština Lazarevac – 404 birača manje
  8. Opština Mladenovac- 411 birača manje
  9. Opština Novi Beograd – 4.422 birača više
  10. Opština Obrenovac – 637 birača manje
  11. Opština Palilula– 2.043 birača više
  12. Opština Rakovica – 688 birača manje
  13. Opština Savski Venac – 1.548 birača manje
  14. Opština Sopot – 163 birača manje
  15. Opština Stari grad– 1.589 birača manje
  16. Opština Čukarica– 1.386 birača manje,
  17. Opština Surčin– 238 birača više

Uoči izbornog dana, 2. aprila, CRTA posmatračka misija “Građani na straži” poziva građane da slobodno izraze svoju volju na biralištima, kao i sve aktere u izbornom procesu da poštuju zakon i izborna pravila i da se ponašaju u duhu demokratskih, slobodnih i fer izbora.

Predizborna kampanja bila je kratka, intenzivna, sa neravnopravnom medijskom zastupljenošću, navodima o pritiscima na birače, kao i različitim oblicima zloupotreba javnih resursa i uz veoma ograničenu kontrolu nezavisnih tela.  U takvom ambijentu, samo zakonito postupanje institucija, a pre svega RIK-a i biračkih odbora na dan izbora, može doneti sigurnost građanima da će njihova izborna volja i biračka prava biti zaštićena” izjavio je Raša Nedeljkov, šef CRTA posmatračke misije “Građani na straži”.

Posmatračka misija “Građani na straži” posebno ističe da je i ovog puta nedostajala proaktivna komunikacija institucija o načinima ostvarivanja prava građana kod upisa i unošenja izmena podataka u biračkom spisku.

U završnici kampanje pri isteku svih rokova, ponovio se problem neuređenosti biračkog spiska što narušava poverenje građana u izborni proces. Više desetina građana nam se javilo sa nizom problema – pozivi za glasanje na ime davno preminulih članova porodice ili za ljude koji nikad nisu živeli na adresama na koje su dostavljeni ovi pozivi, kao i zbog nemogućnosti ostvarivanje prava glasa državljana Srbije koji žive u inostranstvu ali i drugih administrativnih propusta prilikom upisa i izmena podataka u biračkom spisku” izjavio je Pavle Dimitrijević, šef pravnog tima CRTA posmatračke misije “Građani na straži”.

CRTA posmatračka misija “Građani na straži” će, tokom izbornog dana, imati preko 900 posmatrača na reprezentativnom i slučajnom uzorku od 450 biračkih mesta, kao i 60 mobilnih timova koji će obilaziti biračka mesta u svim okruzima u Srbiji. Posebna pažnja će biti posvećena praćenju poštovanja izbornih pravila i procedura od strane svih aktera u procesu o čemu će javnost tog dana biti obaveštavana na redovnim konferencijama za medije.

Podsećamo da građani, koji su upisani u birački spisak, svoje biračko pravo mogu ostvariti uz važeću ličnu kartu, pasoš ili vozačku dozvolu koja sadrži lične podatke, kao i sa isteklom ličnom kartom uz potvrdu izdatom od MUP-a da je u toku proces izdavanja nove lične karte. Obaveštenja o glasanju koja su stigla na kućne adrese građana nisu uslov za glasanje i ne moraju se poneti na biračko mesto. Na kom biračkom mestu mogu da ostvare svoje izborno pravo, birači mogu proveriti i na sajtu Ministarstva državne uprave i lokalne samouprave ili na sajtu Republičke izborne komisije.

Pozivamo građane da i na izborni dan budemo zajedno “na straži”. Nepravilnosti i pitanja u vezi sa izbornim procesom građani mogu postaviti putem e-mail [email protected] ili telefona: 069/232 1901.

Do 19 časova na glasanje za ponovljene parlamentarne izbore na 15 biračkih mesta je izašlo ukupno 38,86 odsto (7.629) građana upisanih u birački spisak za ova biračka mesta saopštila je CRTA posmatračka misija «Građani na straži».

Da podsetimo, 24. aprila u 19 časova je bila 53,1 odsto.

Najveća izlaznost do 19 časova zabeležena je u na biračkom mestu 24 u Kladovu – 66,77 %, zatim na biračkom mestu 57 u Jagodini – 62,02% dok je najmanje birača izašlo na ponovljeno glasanje na biračkom mestu 16 u opštini Pantelej u Nišu – 25,48%.

Inače, proces glasanja protiče u skladu sa propisanim procedurama.

Posmatrači CRTA posmatračke misije “Građani na straži” raspoređeni su na svih 15 biračkih mesta na kojima se ponavlja glasanje na parlamentranim izborima. Posmatrači prate najvažnije aspekte procesa glasanja u vezi sa otvaranjem biračkih mesta, tokom glasanja, zatvaranjem biračkih mesta i prebrojavanjem glasova.

Ponovno glasanje održava se na 15 biračkih mesta, i to: na dva biračka mesta u Beogradu (BM 22 Novi Beograd, BM 48 Palilula,) na pet u Nišu (BM 4 Medijana, BM 28 Palilula, BM 13, BM 16, BM 23 Pantelej), na po dva u Vranju (BM 24 i BM 65) i Jagodini (BM 29 i BM 57), i na po jednom u Bačkoj Topoli (BM 9), Sremskim Karlovcima (BM 5), Kladovu (BM 24) i Užicu (BM 86).

U okviru praćenja izbornog procesa CRTA primenjuje najviše međunarode standarde sadržane, između ostalog, i u Deklaraciji o principima za nepartijsko posmatranje izbora od strane građanskih organizacija.

Konferencija za novinare CRTA posmatračke misije “Građani na straži” biće nakon 20 časova i zatvaranja birališta i prebrojavanja glasova CRTA će saopštiti i rezultate.

Najveća izlaznost do 18 časova zabeležena je u na biračkom mestu 24 u Kladovu – 64,18 %, zatim na biračkom mestu 57 u Jagodini – 58,53% dok je najmanje birača izašlo na ponovljeno glasanje na biračkom mestu 16 u opštini Pantelej u Nišu – 22,65%.

Do 18 časova na glasanje za ponovljene parlamentarne izbore na 15 biračkih mesta je izašlo ukupno 35,26 odsto (6.922) građana upisanih u birački spisak za ova biračka mesta saopštila je CRTA posmatračka misija «Građani na straži».

Najveća izlaznost do 18 časova zabeležena je u na biračkom mestu 24 u Kladovu – 64,18 %, zatim na biračkom mestu 57 u Jagodini – 58,53% dok je najmanje birača izašlo na ponovljeno glasanje na biračkom mestu 16 u opštini Pantelej u Nišu – 22,65%.

Na osnovu informacija koje smo dobili od naši posmatrača, na biračkom mestu Pantelej 13 u Nišu jedan glasač je prijavio biračkom odboru da je bio nagovaran, neposredo pre ulaska na biračko mesto,da glasa sa jednu stranku.

Inače, proces glasanja protiče u skladu sa propisanim procedurama.

Posmatrači CRTA posmatračke misije “Građani na straži” raspoređeni su na svih 15 biračkih mesta na kojima se ponavlja glasanje na parlamentranim izborima. Posmatrači prate najvažnije aspekte procesa glasanja u vezi sa otvaranjem biračkih mesta, tokom glasanja, zatvaranjem biračkih mesta i prebrojavanjem glasova.

Ponovno glasanje održava se na 15 biračkih mesta, i to: na dva biračka mesta u Beogradu (BM 22 Novi Beograd, BM 48 Palilula,) na pet u Nišu (BM 4 Medijana, BM 28 Palilula, BM 13, BM 16, BM 23 Pantelej), na po dva u Vranju (BM 24 i BM 65) i Jagodini (BM 29 i BM 57), i na po jednom u Bačkoj Topoli (BM 9), Sremskim Karlovcima (BM 5), Kladovu (BM 24) i Užicu (BM 86).

U okviru praćenja izbornog procesa CRTA primenjuje najviše međunarode standarde sadržane, između ostalog, i u Deklaraciji o principima za nepartijsko posmatranje izbora od strane građanskih organizacija.

Prva konferencija za novinare CRTA posmatračke misije “Građani na straži” biće u 18 časova a nakon 20 časova i zatvaranja birališta i prebrojavanja glasova CRTA će saopštiti i rezultate.

Do 16 časova na glasanje za ponovljene parlamentarne izbore na 15 biračkih mesta je izašlo ukupno 27,81 odsto (5.460) građana upisanih u birački spisak za ova biračka mesta saopštila je CRTA posmatračka misija «Građani na straži».

Da podsetimo, 24. aprila 2016. godine izlaznost u 16 časova je bila 39,6 odsto. Ukupan broj birača koji može da glasa na ovih 15 biračkih mesta je 19.631.

Proces glasanja protiče u skladu sa propisanim procedurama.

Posmatrači CRTA posmatračke misije “Građani na straži” raspoređeni su na svih 15 biračkih mesta na kojima se ponavlja glasanje na parlamentranim izborima. Posmatrači prate najvažnije aspekte procesa glasanja u vezi sa otvaranjem biračkih mesta, tokom glasanja, zatvaranjem biračkih mesta i prebrojavanjem glasova.

Ponovno glasanje održava se na 15 biračkih mesta, i to: na dva biračka mesta u Beogradu (BM 22 Novi Beograd, BM 48 Palilula,) na pet u Nišu (BM 4 Medijana, BM 28 Palilula, BM 13, BM 16, BM 23 Pantelej), na po dva u Vranju (BM 24 i BM 65) i Jagodini (BM 29 i BM 57), i na po jednom u Bačkoj Topoli (BM 9), Sremskim Karlovcima (BM 5), Kladovu (BM 24) i Užicu (BM 86).

U okviru praćenja izbornog procesa CRTA primenjuje najviše međunarode standarde sadržane, između ostalog, i u Deklaraciji o principima za nepartijsko posmatranje izbora od strane građanskih organizacija.

Prva konferencija za novinare CRTA posmatračke misije “Građani na straži” biće u 18 časova a nakon 20 časova i zatvaranja birališta i prebrojavanja glasova CRTA će saopštiti i rezultate.

Do 13 časova na glasanje za ponovljene parlamentarne izbore na 15 biračkih mesta je izašlo ukupno 17,88 odsto (3.510) građana upisanih u birački spisak za ova biračka mesta saopštila je CRTA posmatračka misija «Građani na straži».

U odnosu na 24. april 2016. godine izlaznost u 13 časova je manja za sedam odsto. Ukupan broj birača koji može da glasa na ovih 15 biračkih mesta je 19.631.

Posmatrači CRTA posmatračke misije “Građani na straži” raspoređeni su na svih 15 biračkih mesta na kojima se ponavlja glasanje na parlamentranim izborima. Posmatrači prate najvažnije aspekte procesa glasanja u vezi sa otvaranjem biračkih mesta, tokom glasanja, zatvaranjem biračkih mesta i prebrojavanjem glasova.

Ponovno glasanje održava se na 15 biračkih mesta, i to: na dva biračka mesta u Beogradu (BM 22 Novi Beograd, BM 48 Palilula,) na pet u Nišu (BM 4 Medijana, BM 28 Palilula, BM 13, BM 16, BM 23 Pantelej), na po dva u Vranju (BM 24 i BM 65) i Jagodini (BM 29 i BM 57), i na po jednom u Bačkoj Topoli (BM 9), Sremskim Karlovcima (BM 5), Kladovu (BM 24) i Užicu (BM 86).

U okviru praćenja izbornog procesa CRTA primenjuje najviše međunarode standarde sadržane, između ostalog, i u Deklaraciji o principima za nepartijsko posmatranje izbora od strane građanskih organizacija.

Prva konferencija za novinare CRTA posmatračke misije “Građani na straži” biće u 18 časova a nakon 20 časova i zatvaranja birališta i prebrojavanja glasova CRTA će saopštiti i rezultate.

Do 10 časova na glasanje za ponovljene parlamentarne izbore na 15 biračkih mesta je izašlo ukupno 7,06 odsto (1.387) građana upisanih u birački spisak za ova biračka mesta saopštila je CRTA posmatračka misija «Građani na straži».

U odnosu na 24. april 2016. godine izlaznost u 10 časova je manja za dva odsto. Ukupan broj birača koji može da glasa na ovih 15 biračkih mesta je 19.631.

Proces glasanja protiče u skladu sa propisanim procedurama i do 10 časova naši posmatrači nisu zabeležili nikakve nepravilnosti.

Posmatrači CRTA posmatračke misije “Građani na straži” raspoređeni su na svih 15 biračkih mesta na kojima se ponavlja glasanje na parlamentranim izborima. Posmatrači prate najvažnije aspekte procesa glasanja u vezi sa otvaranjem biračkih mesta, tokom glasanja, zatvaranjem biračkih mesta i prebrojavanjem glasova.

Ponovno glasanje održava se na 15 biračkih mesta, i to: na dva biračka mesta u Beogradu (BM 22 Novi Beograd, BM 48 Palilula,) na pet u Nišu (BM 4 Medijana, BM 28 Palilula, BM 13, BM 16, BM 23 Pantelej), na po dva u Vranju (BM 24 i BM 65) i Jagodini (BM 29 i BM 57), i na po jednom u Bačkoj Topoli (BM 9), Sremskim Karlovcima (BM 5), Kladovu (BM 24) i Užicu (BM 86).

U okviru praćenja izbornog procesa CRTA primenjuje najviše međunarode standarde sadržane, između ostalog, i u Deklaraciji o principima za nepartijsko posmatranje izbora od strane građanskih organizacija.

Prva konferencija za novinare CRTA posmatračke misije “Građani na straži” biće u 18 časova a nakon 20 časova i zatvaranja birališta i prebrojavanja glasova CRTA će saopštiti i rezultate.

Otvaranje 15 biračkih mesta na kojima se ponavlja glasanje na parlamentarnim izborima proteklo je u skladu sa propisanim procedurama saopštila je CRTA posmatračka misija «Građani na straži». Na ovih 15 biračkih mesta pravo glasa ima ukupno 19.631 građanin.

Biračka mesta otvorena su na vreme. Samo je u Nišu biračko mesto 16 Pantelej otvoreno nešto pre sedam časova. Posmatrači, koji su raspoređeni na svih 15 biračkih mesta, javljaju da je na svim biračkim mestima glasačka kutija bila prazna pre nego što je zapečaćena kao i da je kontrolni listić ubačen u glasačku kutiju na početku samog glasanja.

Sva biračka mesta su organizovana u skladu sa propisanim procedurama. Na otvaranju svih biračkih mesta bili su prisutni svi članovi stalnog sastava biračkog odbora.

Posmatrači CRTA posmatračke misije “Građani na straži” raspoređeni su na svih 15 biračkih mesta na kojima se ponavlja glasanje na parlamentranim izborima. Posmatrači prate najvažnije aspekte procesa glasanja u vezi sa otvaranjem biračkih mesta, tokom glasanja, zatvaranjem biračkih mesta i prebrojavanjem glasova.

Ponovno glasanje održava se na 15 biračkih mesta, i to: na dva biračka mesta u Beogradu (BM 22 Novi Beograd, BM 48 Palilula,) na pet u Nišu (BM 4 Medijana, BM 28 Palilula, BM 13, BM 16, BM 23 Pantelej), na po dva u Vranju (BM 24 i BM 65) i Jagodini (BM 29 i BM 57), i na po jednom u Bačkoj Topoli (BM 9), Sremskim Karlovcima (BM 5), Kladovu (BM 24) i Užicu (BM 86).

U okviru praćenja izbornog procesa CRTA primenjuje najviše međunarode standarde sadržane, između ostalog, i u Deklaraciji o principima za nepartijsko posmatranje izbora od strane građanskih organizacija.

Prva konferencija za novinare CRTA posmatračke misije “Građani na straži” biće u 18 časova a nakon 20 časova (zatvaranja birališta i prebrojavanja glasova) CRTA će saopštiti i rezultate.

‪Iako problem postoji i ukazuje na ozbiljne manjkavosti biračkog spiska, njegovu administraciju i ažuriranje, ovaj procenat ukazuje da identifikovani problem ne utiče značajno na rezultate izbora.

Zbog navoda koji su kružili u javnosti da su birači pronašli svoja imena u jedinstvenom biračkom spisku koji je objavilo Ministarstvo državne uprave i lokalne samouprave na svom online portalu, ali na biračkom mestu nisu bili upisani u birački spisak, zbog čega im je onemogućeno da glasaju, CRTA posmatračka misija «Gradjani na straži» uputila je dodatno pitanje svojim posmatračima i dobila ukupno 448 od 450 odgovora sa biračkih mesta iz našeg uzorka. ‬

‪Iz dobijenih odgovora može se zaključiti da se ovaj problem pojavio na 20% biračkih mesta u Srbiji, što ukazuje na ozbiljne probleme u vezi sa administracijom biračkog spiska. Međutim, kada se uzme u obzir ukupan broj slučajeva koje su posmatrači registrovali, njihova zastupljenost odnosi se na 0.32% birača koji su upisani u birački spisak. ‬

‪Iako problem postoji i ukazuje na ozbiljne manjkavosti biračkog spiska, njegovu administraciju i ažuriranje, ovaj procenat ukazuje da identifikovani problem ne utiče značajno na rezultate izbora. ‬

CRTA posmatračka misija “Građani na straži” praćenje parlamentarnih izbora u Srbiji 24. aprila 2016. godine zasniva na statističkim principima kao efikasanom metodu za sistematsko posmatranje procesa tokom izbornog dana. Koristi se metodologija paralelnog prebrojavanja glasova (PPG) koja omogućava procenu celokupnog procesa glasanja na dan izbora – otvaranje biračkih mesta, glasanje i prebrojavanje glasova – na nepristrasan i sistematičan način. PPG se koristi na slučajnom reprezentativnom uzorku biračkih mesta što znači da se tako dobijeni rezultati mogu primeniti na celu zemlju. Posmatrači su raspoređeni na 450 biračkih mesta i prate proces glasanja neprekidno – od trenutka otvaranja biračkog mesta do izrade zapisnika o rezultatima. Zasnovan na reprezentativnom uzorku, PPG omogućava otkrivanje neregularnosti i kršenje izbornih procedura na dan izbora i pruža informacije o regularnosti izbornog procesa za celu zemlju.

U okviru praćenja izbornog procesa CRTA primenjuje najviše međunarode standarde sadržane, između ostalog, i u Deklaraciji o principima za nepartijsko posmatranje izbora od strane građanskih organizacija.